ÖZET ÇIKARMA
Bir yazıyı kısaltarak anlatmaya özetleme denir. Bazen bizden okuduğumuz bir öykünün ya da masalın özetini çıkarmamızı isterler. Bunun için özetin nasıl çıkarılacağını bilmemiz gerekir.
Bir yazının özetini çıkarırken şunlara dikkat etmeliyiz:
- Özetleyeceğimiz yazıyı iyi anlamış olmalıyız.
- Özetlemede gereksiz ayrıntıları atmalı, önemli kısımları anlatmalıyız.
- Özetlemeyi okuduğumuz yazıdaki cümlelerle değil, kendi cümlelerimizle yapmalıyız.
Şimdi aşağıdaki yazıyı okuyup özetleyelim:
YOKSUL ANNE VE OĞULLARI
Dul ve yoksul bir anne ile iki oğlu vardı. Bunlar, bir akşamüstü, yakacak topladıkları söğütlükten köylerine dönüyorlardı. Sırtlarında sazla bağlanmış söğüt dalları taşıyorlardı.
Karşılarına kasabadaki tüccarlardan biri çıktı. Ondan sadaka istediler. Adam, kadına,
-Dilenmenize gerek yok. Çocuklarını bana teslim et. Onlara söğüt dalından sepet yapmayı ve sazdan hasır örmeyi öğreteyim, dedi.
Bu teklif kadına şaka gibi geldi. Ama adam, teklifinde ciddi olduğunu söyledi. Kadın sonunda kabul etti. Tüccar, çocukları alıp götürdü. Birisine sepet yapmasını, ötekine de hasır örmesini öğretti.
Çocuklar bir süre sonra annelerinin yanına döndüler. Yorulma nedir bilmeden birbirinden güzel sepetler yapıyorlar, hasır şapkalar örüyorlardı. Sonra da bunları kasabadaki tüccara yolluyorlardı.
Günün birinde tüccar, evlerine geldi. Yaptıkları işe karşılık onlara hak ettikleri parayı verdi. Annelerine de;
-"Gördün mü?" dedi "Bir sanat öğrenip çalışınca dilenmeye gerek kalmadan yaşanıyor."
Muammer YÜZBAŞIOĞLU
ÖZETİ
Dul ve yoksul bir kadınla iki oğlu, topladıkları söğüt dallarını eve götürmektedirler. Yolda kasabanın tüccarı ile karşılaşırlar ve ondan para dilenirler.
Tüccar, kadının dilenmesine karşı çıkar. Kadından çocukları kendisine vermesini ister. Onlara söğüt dalından sepet yapmayı, sazdan hasır örmeyi öğreteceğini söyler. Kadın teklifi kabul eder.
Tüccar, çocukları götürür ve onlara sepet yapmasını, hasır örmesini öğretir.
Çocuklar bir süre sonra evlerine dönerler. Durmaksızın sepet yapar, hasır şapka örerler. Sonra bunları tüccara yollarlar. Tüccar da onlara paralarını verir. Böylece geçimlerini kimseye muhtaç olmadan sağlarlar.
Aşağıdaki yazıyı okuyup özetleyiniz.
YANLIŞ DAVRANIŞIN SONU
Bir geyik, avcıları görünce var gücüyle koşmaya başlamış. Avcılar da ardına düşmüşler. Böylece bir süre geyik önde, avcılar arkada kovalamaca sürmüş.
Geyik, bir bağa girmiş. Oradaki asmalardan birinin yaprakları arasına gizlenmiş. Onu göremeyen avcılar geçip gitmişler.
Geyik, avcıların gittiğini anlayınca başını kaldırıp çevresine bakmış. Sonra en yakınındaki dala uzanıp, büyük bir iştahla, asmanın yapraklarını yemeğe başlamış.
Avcılardan biri geyiğin yaprakları yerken çıkardığı gürültüyü duymuş. Arkadaşlarına;
"-Hey baksanıza, buralarda bir ses duydum." demiş.
Hepsi yaylarını gerip sessizce bağa yaklaşmışlar. Bir asmanın altında yaprakları yemekte olan geyiği görünce nişan almışlar. Oklarını atmışlar. Bunlardan biri geyiğin kalbini delmiş. Zavallı geyik yere yıkılmış. Bu sıra kendi kendine;
"-Oh olsun bana!" demiş. " Az önce şu yapraklara sığınıp kendimi gizleyerek canımı kurtardım. Asmanın bu iyiliğine karşılık ben ne yaptım? Yapraklarını yedim. İyiliğe karşı kötülük ettim. İşte şimdi de cezamı buldum."
Ezop Masalları
